AKDENİZ DİYETİNİN TEMELİ ZEYTİNYAĞI...

Neredeyse her gün yeni bir diyet akımı çıkar oldu. Çıkan popüler diyetler de belli bir süre sonra ışıltısını kaybederek diğer eski popüler diyetlerin arasında yerini aldı. Ama Akdeniz Diyeti hiçbir zaman popülerlik çizgisini bozmadı. Çünkü yıllar boyu işe yaradı ve yaramaya da devam ediyor.
Akdeniz’de 20 kadar ülke (Akdeniz sahili boyunca sıralanan ülkeler: İspanya, Güney Fransa, İtalya, Malta, Hırvatistan, Bosna, Arnavutluk, Yunanistan, Kıbrıs, Türkiye, Suriye, Lübnan, Mısır, Libya, Tunus, Cezayir, Fas) yer almaktadır ve bu bölgelerde süregelen diyet modellerinin birçok ortak özelliği bulunmaktadır. Tüm bu farklı etnik ve dini grup içeren ülkelerin diyetlerinin bir ortak noktası vardır: zeytinyağı.
Bölgeden bölgeye diyetlerindeki toplam yağ, zeytinyağı, et çeşidi, şarap, süt, peynir, meyve ve sebze tüketimleri farklı olsa da, bu ulusların genel bir mutfak kültürü vardır ve bu kültür “Akdeniz diyeti” olarak tanımlanmaktadır.
Akdeniz diyeti; henüz fast-food kültürünün oluşmadığı sıralarda 1950’lerin sonu 1960’ların başında ortaya çıkmıştır. Akdeniz havzasının zeytin yetiştirilen alanlarında uygulanan beslenme modeli olarak tanımlanmaktadır, bundan dolayı da zeytinyağı, Akdeniz diyetinin temelini oluşturmaktadır.
Akdeniz diyeti Ancel Keys tarafından 1960’lı yıllarda tanımlanmıştı ve beslenme temelinin sebze ağırlıklı olmasının yanı sıra diyetin yelpazesi oldukça geniştir.
Doğallıktan yana olan bu diyet modelinde işlenmiş gıdalara, paketli ürünlere yer verilmemektedir. Diyetin genel özelliklerine bakacak olursak;
Kuru bakliyat tüketimlerine sık yer verilmekte; hayvansal yağlar yerine, tekli doymamış yağlardan (MUFA) olan zeytinyağı tüketilmektedir.
Yüksek düzeyde sebze ve meyve tüketimi olmakla birlikte kırmızı et oldukça az tercih edilmekte/tercih edilmemektedir.
İçecek olarak ise orta düzeyde alkol tüketimi (özellikle kırmızı şarap), orta düzeyde süt ve süt ürünleri tüketimi yer almaktadır.
Akdeniz’in kıyı ülkelerinde yaşayan insanların yaşam kalitelerinin daha yüksek olduğu fark edilince incelenmeye başlayan bu beslenme modelinin insan sağlığına birçok faydası olduğu tespit edilmiştir. Hipertansiyonu olan bireylerde tansiyonun düşmesine yardımcı olur; LDL olarak biyokimya sonuçlarında sıkça gördüğümüz halk arasında ‘kötü kolesterol’ olarak adlandırdığımız kolesterolün düşmesine yardımcı olmaktadır. Bu özelliği ile Akdeniz Diyeti’nin kalp hastalıklarına karşı koruyucu bir rolü vardır.
Yaşlılıkta görülen bilişsel fonksiyon kayıplarının önlenmesine yardımcı olarak, Alzheimer’ın görülme sıklığını azaltır. Ayrıca günümüzde sıkça bahsi geçen diyabet hastalığının riskini azaltmaya yardımcıdır.
X diyeti ne kadar süre işe yarar bilmem ama Akdeniz Diyetinin ömür boyu işe yarayacağı kesin diyorum ve sizleri Akdeniz Diyeti modeline daha yakın beslenmeye davet ediyorum.